AI-afbeeldingen labelen: wat geldt sinds de AI Act
· door Daniel
Productfoto’s uit een beeldgenerator, campagnebeelden gemaakt met AI, een model dat niet bestaat: AI-afbeeldingen zijn dagelijkse kost in webshops en op websites. Sinds 2 augustus 2026 gelden daarvoor de transparantieregels van de Europese AI-verordening, de AI Act. Veel eigenaren vragen zich nu af: moet ik elke AI-afbeelding labelen? Het korte antwoord: nee, maar wel veel meer afbeeldingen dan vaak gedacht. Hier lees je welke afbeeldingen het betreft, hoe goede labeling eruitziet en wat Google, Meta en anderen daarnaast eisen.
Wat de AI Act vereist
Artikel 50 van de verordening onderscheidt twee rollen. Aanbieders van beeldgeneratoren zoals Midjourney, Higgsfield of de beeldfuncties van ChatGPT en Gemini moeten hun resultaten machineleesbaar markeren, bijvoorbeeld met watermerken of metadata. Systemen die al vóór augustus 2026 op de markt waren, hebben een overgangsperiode tot 2 december 2026.
Als eigenaar van een website of shop die AI-afbeeldingen publiceert, ben je volgens de verordening een gebruiksverantwoordelijke. Jouw plicht: je moet bekendmaken dat deepfakes kunstmatig zijn gegenereerd of bewerkt. Het gaat om met AI gemaakte afbeeldingen, video’s of audio die lijken op echte personen, voorwerpen, plaatsen of gebeurtenissen en ten onrechte echt zouden lijken. De melding moet uiterlijk verschijnen wanneer iemand de inhoud voor het eerst ziet, duidelijk en toegankelijk. Een verstopte zin in je colofon is niet genoeg.
| Sinds / vanaf | Wat geldt |
|---|---|
| 2 augustus 2026 | Gebruiksverantwoordelijken moeten deepfakes labelen; aanbieders van beeldgeneratoren moeten hun resultaten markeren |
| 2 december 2026 | Einde van de overgangsperiode voor machineleesbare markering bij beeldgeneratoren die al vóór augustus 2026 op de markt waren |
Volgens de Europese Commissie hoeven afbeeldingen die vóór 2 augustus 2026 zijn gepubliceerd niet achteraf te worden gelabeld. Voor alles wat nieuw is, gelden de regels zonder uitzondering.
Welke AI-afbeeldingen je moet labelen
Het gaat er niet om of een afbeelding met AI is gemaakt, maar of ze bedrieglijk echt lijkt. Deze vuistregels helpen daarbij:
- Labelen: fotorealistische afbeeldingen van echte personen of van mensen die op echte personen zijn gebaseerd
- Labelen: realistische scènes met echte producten, plaatsen of gebeurtenissen, bijvoorbeeld je product in een met AI gegenereerde keuken of je winkel in een scène die nooit is gefotografeerd
- Bij twijfel labelen: fotorealistische mensen die niet bestaan, zoals AI-modellen of zogenaamde ‘klanten’ – ze lijken echt, en platforms als Meta vragen er sowieso een melding voor
- Bij twijfel labelen: sterk bewerkte foto’s waarin de AI personen, voorwerpen of achtergronden heeft toegevoegd of vervangen
- Niet nodig: duidelijk getekende, gestileerde of fantasierijke motieven, iconen en illustraties die niemand voor een echte foto aanziet
- Niet nodig: kleine correcties zoals uitknippen, kleuraanpassing, het wegwerken van kleine vlekjes of opschalen
Voor duidelijk artistieke, satirische of fictieve werken volstaat een subtiele melding die het werk niet stoort. En bij twijfel is labelen bijna altijd de betere keuze: een kleine melding kost niets, een boete wel.
Zo label je correct
Goede labeling is zichtbaar, begrijpelijk en voor iedereen toegankelijk, ook voor mensen die een schermlezer gebruiken. In de praktijk werkt een combinatie van meerdere lagen het best:
- Een zichtbare melding direct bij de afbeelding: een bijschrift als ‘Gegenereerd met AI’ of ‘Gemaakt met AI’, of een klein icoon in de hoek. De EU heeft hiervoor eigen iconen ontworpen, die je vrijwillig kunt gebruiken.
- Alt-tekst: voeg ‘gegenereerd met AI’ toe aan de alt-tekst, zodat schermlezers de melding ook voorlezen.
- Metadata behouden: veel beeldgeneratoren schrijven herkomstgegevens in het bestand, zoals C2PA Content Credentials of het IPTC-veld ‘Digital Source Type’. Beeldoptimalisatoren en shopsystemen verwijderen die gegevens vaak bij het uploaden – controleer de instellingen van je plug-ins.
- Bij video’s: een melding aan het begin van de clip of als overlay, niet alleen in de beschrijving.
Een korte zin in je privacyverklaring of op een pagina ‘Over onze afbeeldingen’ vervangt de melding bij de afbeelding niet, maar kan die wel aanvullen.
Wat Google, Meta en anderen eisen
Naast de wet hebben de grote platforms hun eigen regels. Sinds 2024 eist Google Merchant Center dat met AI gegenereerde productafbeeldingen de waarde ‘trainedAlgorithmicMedia’ in het IPTC-veld ‘Digital Source Type’ hebben. Ontbreekt die of is ze verwijderd, dan kunnen producten worden afgekeurd. Het beleid tegen misleidende weergave geldt hoe dan ook: het product moet worden getoond zoals het echt is.
Meta, TikTok en YouTube herkennen AI-inhoud steeds vaker zelf via metadata zoals C2PA en labelen die automatisch. Voor realistisch ogende AI-inhoud verwachten ze daarnaast een melding bij het uploaden of bij het aanmaken van de advertentie. Doe je dat niet, dan kunnen berichten of advertenties worden beperkt of afgewezen.
Andere regels die vaak worden vergeten
- Misleidende reclame: een AI-productafbeelding mag niets tonen wat het product niet heeft – geen mooiere afwerking, geen grotere portie, geen functies die ontbreken. Het mededingingsrecht verbiedt dat, los van de AI Act.
- Portretrecht: je mag echte, herkenbare personen niet zonder hun toestemming met AI afbeelden of bewerken.
- Merken en personages: laat AI geen logo’s, merkproducten of beschermde personages van anderen namaken.
- Auteursrecht: uitsluitend met AI gegenereerde afbeeldingen zijn in veel landen, waaronder Duitsland, meestal niet auteursrechtelijk beschermd. Anderen kunnen ze soms overnemen – en dat is lastig tegen te houden.
- Gebruiksrechten van de tool: controleer of je abonnement bij de beeldgenerator commercieel gebruik toestaat.
Welke boetes zijn er?
Overtredingen van de transparantieverplichtingen van de AI Act kunnen worden bestraft met boetes tot 15 miljoen euro of 3% van de wereldwijde jaaromzet; voor het mkb geldt het laagste bedrag. Elk EU-land heeft een markttoezichthouder. Daarbovenop komen claims van concurrenten, bijvoorbeeld vanwege misleidende productafbeeldingen. Over de andere verplichtingen lees je meer in ons artikel over de AI Act voor websites en webshops.
Checklist voor je AI-afbeeldingen
- Alle AI-afbeeldingen en -video’s op je website, in je shop en in je advertenties in kaart brengen
- Elk motief indelen: lijkt het bedrieglijk echt of is het duidelijk een illustratie?
- Bedrieglijk echte motieven zichtbaar labelen, direct bij de afbeelding en in de alt-tekst
- Metadata zoals C2PA en IPTC bij het uploaden behouden
- Voor Google Shopping de IPTC-waarde ‘trainedAlgorithmicMedia’ controleren
- Productafbeeldingen vergelijken met het echte product
- Toestemming van echte personen en de gebruiksrechten van de tool vastleggen
- Een korte interne regel opstellen over wie AI-afbeeldingen goedkeurt
Wil je AI-afbeeldingen en -video’s gebruiken, correct gelabeld en in de stijl van je merk? Neem contact op.
Dit artikel geeft de situatie op 17 november 2026 weer en is geen juridisch advies.